HAMAMBÖCEKLERİ

Yassı, kanatlı ve oldukça hızlı yürüyen böceklerdir. Kanatlı olmalarına rağmen sadece bir kaç türü uçma kabiliyetine sahiptir. Dünya üzerinde 3500 tür hamamböceği bulunmaktadır. Bunlardan  5 tür insanlarla beraber yaşama adapte olduklarından halk sağlığı açısından önemlidir.: Periplaneta americana (Amerikan hamamböceği), Periplaneta australasiae (Avustralya hamamböceği), Blatta orientalis (Oryantal hamamböceği), Supella longipalpa (kahverengi bantlı hamamböceği) ve Blatella germanica (Alman hamam böceği)

Hamam böceklerinin yaşam çemberi 3 evrede tamamlanır. Yumurta, nimf ve erişkin. Yumurtalar içinde 12-48 adet yumurta barındıran kapsüller şeklinde bırakılırlar.

Nimfler, yumurtadan çıktıklarında görünüm olarak erişkinlere benzeyen ancak boyut olarak küçük formlarıdır. Yumurtadan çıkan bir nimfin tam bir erişkin olabilmesi için 8-13 kez gömlek değiştirmesi gerekir.

Erişkinlerin yaşam süresi türlere ve çevre koşullarına göre değişir. Genel kural olarak büyük türler daha uzun yaşarlar. Örneğin Amerikan hamamböceğinin erişkinleri 1 yıl kadar yaşarken daha küçük bir tür olan Alman hamamböceğinin erişkinleri yaklaşık 6 ay yaşarlar.

Taşıdıkları hastalıklar

Hamam böcekleri, yaşadıkları ortamlarda karakteristik kötü bir koku bırakan ve gezindikleri gıdaları dışkı, kusmuk ve vücutlarında taşıdıkları patojenlerle kontamine eden böceklerdir. İshal, dizanteri, kolera, lepra, veba ve poliomyelitis gibi hastalıkları bulaştırırlar.

Kontrol yöntemleri

• Çevre sanitasyonu ve hijyen
• Kimyasal kontrol

Çevre sanitasyonu ve hijyen:

Gıdalar tam kapalı kaplarda dolap ya da buzdolabında saklanmalıdır. Gıda işlenen ve tüketilen yerlerde kırıntı, yemek artığı bırakılmamalı, çöpler günün sonunda atılmalıdır.

Kimyasal kontrol:

En çok kullanılan kimyasal kontrol metodları; insektisidal yemler ve yüzey spreyleridir. Yemler, hamamböceklerinin kontrolünde en çok kabul gören metoddur. Uygulama öncesinde herhangi bir hazırlığa, sonrası ise temizliğe gerek olmaması, özellikle Alman hamamböceklerinin saklanmak için tercih ettiği elektrik panoları ya da motor vb. hassas noktalarda kullanılabilir olması, ikincil zehirleme etkisi olması geleneksel yüzey spreylerine karşı büyük avantaj sağlar.

İkincil etki ne demektir?

Birincil etki yemi direk olarak yiyen hamamböceklerinin ölmesidir, ikincil etki ise yemi yiyen böceklerin dışkısıyla çıkan aktif maddenin ya da yemi yiyerek ölen hamamböceklerinin diğer hamamböcekleri tarafından yenmesiyle gerçekleşen ölümdür.

Yüzey spreyleri ise daha çok hamamböceği ve diğer zararlıların binalara girmelerini engelleyen bir bariyer görevi görür.